นอนหงายแล้วปวดหลัง แบบนี้ผิดปกติไหม? รู้สาเหตุและแนวทางรักษา
เคยไหม? ตอนกลางวันแทบไม่รู้สึกปวดหลัง แต่พอเอนตัว กลับรู้สึกว่า นอนหงายแล้วปวดหลัง จนต้องพลิกตัวหรือเปลี่ยนท่านอน บางคนตื่นเช้ามายังรู้สึกปวดตึง แต่พอลุกเดินสักพักอาการกลับค่อย ๆ ดีขึ้น จนอดสงสัยไม่ได้ว่าเป็นเพราะท่านอน ที่นอน หรือจริง ๆ แล้วหลังกำลังมีปัญหาอะไรอยู่กันแน่
อาการปวดหลังขณะนอนเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่ปัจจัยใกล้ตัวอย่างท่านอนและที่นอน ไปจนถึงปัญหาของกล้ามเนื้อ กระดูกสันหลัง หมอนรองกระดูก หรือเส้นประสาท บทความนี้จะพาไปหาคำตอบว่า นอนหงายแล้วปวดหลัง เกิดจากอะไร แบบไหนลองปรับท่านอนก่อนได้ และมีสัญญาณอะไรที่บอกว่าควรไปพบแพทย์
นอนหงายแล้วปวดหลัง เกิดจากอะไร
อาการ นอนหงายแล้วปวดหลัง ไม่ได้มีสาเหตุเพียงอย่างเดียว เพราะขณะนอน กระดูกสันหลัง กล้ามเนื้อ และข้อต่อยังคงต้องรับแรงและรักษาแนวของร่างกาย หากท่านอนหรือพื้นผิวที่รองรับร่างกายไม่เหมาะสม อาจทำให้หลังบางส่วนรับแรงมากกว่าปกติจนเกิดอาการปวดได้
สาเหตุที่พบได้ เช่น
กล้ามเนื้อหลังตึงหรือบาดเจ็บจากการใช้งาน
ท่านอนทำให้แนวกระดูกสันหลังอยู่ในตำแหน่งที่ไม่เหมาะสม
ที่นอนไม่รองรับสรีระได้ดี
ปัญหาของข้อต่อหรือกระดูกสันหลัง
หมอนรองกระดูกสันหลังมีความผิดปกติ
ภาวะกระดูกสันหลังเสื่อมหรือช่องโพรงกระดูกสันหลังตีบในบางราย
อาการปวดหลังส่วนใหญ่ไม่ได้หมายความว่าจะต้องมีโรคร้ายแรงเสมอไป แต่หากปวดต่อเนื่องหรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ควรได้รับการประเมินหาสาเหตุเพิ่มเติม
ทำไมนอนหงายถึงทำให้บางคนปวดหลังมากกว่าท่าอื่น
โดยทั่วไป การนอนหงายสามารถเป็นท่านอนที่ช่วยให้กระดูกสันหลังอยู่ในแนวค่อนข้างเป็นธรรมชาติได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าท่านี้จะเหมาะกับทุกคน
บริเวณเอวของคนเรามีความโค้งตามธรรมชาติ เมื่อนอนหงายแล้วปวดหลัง อาจเป็นเพราะช่วงเอวไม่ได้รับการรองรับอย่างเหมาะสม ทำให้กล้ามเนื้อและโครงสร้างบริเวณหลังส่วนล่างต้องรับแรงมากขึ้น โดยเฉพาะในผู้ที่มีความตึงของกล้ามเนื้อหรือมีปัญหากระดูกสันหลังอยู่ก่อนแล้ว
ในบางคน การวางหมอนใต้เข่าขณะนอนหงายสามารถช่วยลดความตึงบริเวณหลังส่วนล่างและทำให้รู้สึกสบายขึ้นได้ แต่หากปรับท่านอนแล้วยังปวดต่อเนื่อง ควรพิจารณาสาเหตุอื่นร่วมด้วย
สาเหตุที่พบบ่อยของอาการนอนหงายแล้วปวดหลัง
อาการนอนหงายแล้วปวดหลัง สามารถสัมพันธ์กับหลายปัจจัย โดยสาเหตุที่พบได้บ่อย ได้แก่
1. กล้ามเนื้อหลังตึงหรือใช้งานมากเกินไป
การยกของ ออกกำลังกายหนัก นั่งทำงานนาน หรือเคลื่อนไหวผิดท่า อาจทำให้กล้ามเนื้อหลังเกิดการตึงหรือบาดเจ็บ เมื่อนอนในบางท่าจึงรู้สึกปวดมากขึ้น
2. ที่นอนไม่เหมาะกับสรีระ
ที่นอนที่ยุบตัวมากจนร่างกายจม หรือรองรับแนวกระดูกสันหลังได้ไม่ดี อาจทำให้บางตำแหน่งของหลังรับแรงมากเกินไป อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าที่นอนแข็งที่สุดจะดีที่สุดสำหรับทุกคน งานวิจัยหนึ่งในผู้ที่มีอาการปวดหลังเรื้อรังพบว่าที่นอนระดับความแน่นปานกลางให้ผลด้านอาการปวดและความพิการดีกว่าที่นอนแบบแข็งมาก
3. ปัญหาหมอนรองกระดูกสันหลัง
หมอนรองกระดูกที่เคลื่อนหรือกดเส้นประสาทอาจทำให้เกิดอาการปวดหลัง และในบางรายอาจมีอาการปวดร้าว ชา หรืออ่อนแรงบริเวณขาร่วมด้วย
4. กระดูกสันหลังหรือข้อต่อเสื่อม
ความเสื่อมของโครงสร้างกระดูกสันหลังสามารถทำให้เกิดอาการปวดและข้อฝืดได้ โดยเฉพาะเมื่ออยู่ในท่าใดท่าหนึ่งเป็นเวลานาน
ดังนั้น การระบุสาเหตุจากท่านอนเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ โดยเฉพาะหากอาการเกิดซ้ำเป็นประจำ
อาการแบบไหนที่ถือว่าผิดปกติ และควรรีบพบแพทย์
หากนอนหงายแล้วปวดหลัง เพียงเล็กน้อยและดีขึ้นหลังเปลี่ยนท่าหรือขยับร่างกาย อาจเริ่มจากการปรับท่านอนและสังเกตอาการก่อนได้ แต่มีบางสัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม เช่น
ปวดหลังรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ หรือไม่ดีขึ้นหลังดูแลตัวเอง
ปวดร้าวจากหลังลงสะโพกหรือขา
มีอาการชา เสียวซ่า หรือขาอ่อนแรง
มีอาการชาบริเวณก้น อวัยวะเพศ หรือรอบทวารหนัก
ควบคุมการปัสสาวะหรืออุจจาระผิดปกติ
มีไข้ น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือรู้สึกไม่สบายร่วมกับอาการปวดหลัง
อาการเกิดหลังอุบัติเหตุรุนแรง
โดยเฉพาะอาการชาบริเวณอวัยวะเพศหรือก้นร่วมกับการขับถ่ายผิดปกติและขาอ่อนแรง อาจสัมพันธ์กับภาวะกดทับเส้นประสาทรุนแรงที่ต้องได้รับการประเมินอย่างเร่งด่วน
การนอนหงายกับอาการปวดหลัง และควรปรับแบบไหน
หากสังเกตว่า นอนหงายแล้วปวดหลัง การปรับท่านอนเล็กน้อยอาจช่วยลดแรงบริเวณหลังได้ โดย Mayo Clinic แนะนำว่า ผู้ที่นอนหงายสามารถวางหมอนใต้เข่าเพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อหลังผ่อนคลาย และหากจำเป็นอาจใช้ผ้าขนหนูม้วนขนาดเล็กรองบริเวณเอวเพื่อช่วยรองรับแนวกระดูกสันหลัง
นอกจากนี้ ควรพิจารณาปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น
เลือกหมอนที่ไม่ทำให้ศีรษะและคอสูงหรือต่ำผิดธรรมชาติ
ที่นอนควรรองรับสรีระและแนวกระดูกสันหลังได้เหมาะสม
หลีกเลี่ยงการนอนในท่าที่กระตุ้นอาการปวดเป็นเวลานาน
หากนอนตะแคง อาจลองวางหมอนระหว่างเข่าเพื่อช่วยจัดแนวสะโพก เชิงกราน และกระดูกสันหลัง
ไม่จำเป็นต้องบังคับตัวเองให้นอนหงาย หากท่านี้ทำให้อาการปวดชัดเจนขึ้น การเลือกท่าที่รู้สึกสบายและรักษาแนวกระดูกสันหลังได้เหมาะสมกับแต่ละคนสำคัญกว่า
วิธีปรับท่านอนและเลือกหมอนหรือที่นอนให้เหมาะสม
การเลือกหมอนและที่นอนไม่มีสูตรเดียวที่เหมาะกับทุกคน แต่หลักสำคัญคือช่วยให้กระดูกสันหลังอยู่ในแนวที่เป็นธรรมชาติและไม่ทำให้เกิดแรงกดเฉพาะจุดมากเกินไป
หากนอนหงายแล้วปวดหลัง ลองเริ่มจากการสังเกตว่าที่นอนยุบตัวบริเวณสะโพกหรือเอวมากเกินไปหรือไม่ รวมถึงดูว่าหมอนทำให้ศีรษะถูกดันขึ้นมากจนแนวคอผิดธรรมชาติหรือเปล่า
สำหรับผู้ที่กำลังจะเปลี่ยนที่นอน ไม่จำเป็นต้องเลือกที่นอนแข็งมากที่สุดเสมอไป หลักฐานทางการศึกษาพบว่าที่นอนความแน่นปานกลางอาจเหมาะกับผู้มีอาการปวดหลังเรื้อรังบางกลุ่มมากกว่าที่นอนแข็งมาก อย่างไรก็ตาม ความเหมาะสมยังขึ้นอยู่กับรูปร่าง น้ำหนัก ท่านอน และอาการของแต่ละคน
แนวทางการรักษาเมื่ออาการปวดหลังไม่หายหรือเป็นเรื้อรัง
หากอาการปวดหลังเป็นต่อเนื่อง การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรง ไม่ได้หมายความว่าผู้ที่ปวดหลังทุกคนจะต้องตรวจ MRI หรือผ่าตัด
แพทย์มักเริ่มจากการซักประวัติ ตรวจร่างกาย ประเมินการเคลื่อนไหว กำลังกล้ามเนื้อ การรับความรู้สึก และอาการทางระบบประสาทก่อน การตรวจ X-ray, MRI หรือการตรวจเพิ่มเติมจะพิจารณาตามข้อบ่งชี้ ไม่ได้จำเป็นสำหรับผู้ป่วยปวดหลังทุกราย
แนวทางการรักษาอาจประกอบด้วยการปรับกิจกรรม การออกกำลังกายหรือกายภาพบำบัด การใช้ยาตามความเหมาะสม และการรักษาเฉพาะสาเหตุในผู้ที่ตรวจพบความผิดปกติของกระดูกสันหลังหรือเส้นประสาท
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการนอนหงายแล้วปวดหลัง
อาการปวดหลังขณะนอนอาจเกิดได้ทั้งจากท่านอนและความผิดปกติของระบบกล้ามเนื้อและกระดูก คำถามต่อไปนี้จะช่วยตอบข้อสงสัยที่พบบ่อยและช่วยให้ประเมินได้เบื้องต้นว่าควรปรับพฤติกรรมหรือเข้ารับการตรวจเมื่อไหร่
Q1: นอนหงายแล้วปวดหลัง เป็นโรคกระดูกสันหลังหรือไม่?
A: ไม่เสมอไป อาการอาจเกิดจากกล้ามเนื้อตึง ท่านอน หรือที่นอนไม่เหมาะสม แต่หากปวดต่อเนื่อง ร้าวลงขา มีอาการชา หรืออ่อนแรงร่วมด้วย ควรตรวจหาความผิดปกติของกระดูกสันหลังและเส้นประสาทเพิ่มเติม
Q2: นอนหงายแล้วปวดหลัง ควรเปลี่ยนไปนอนตะแคงไหม?
A: สามารถลองเปลี่ยนเป็นท่านอนตะแคงและวางหมอนระหว่างเข่าได้ หากรู้สึกสบายกว่า เพราะช่วยจัดแนวสะโพก เชิงกราน และกระดูกสันหลัง อย่างไรก็ตาม ควรเลือกท่านอนที่ไม่กระตุ้นอาการปวดและเหมาะกับร่างกายของตัวเอง
Q3: นอนหงายแล้วปวดหลัง ควรใช้ที่นอนแข็งหรือที่นอนนุ่ม?
A: ไม่จำเป็นต้องเลือกที่นอนแข็งมากเสมอไป ที่นอนควรรองรับร่างกายและรักษาแนวกระดูกสันหลังได้เหมาะสม งานวิจัยในผู้ป่วยปวดหลังส่วนล่างเรื้อรังพบว่าที่นอนความแน่นปานกลางให้ผลดีกว่าที่นอนแข็งมากในบางด้าน
Q4: ตื่นนอนแล้วปวดหลังทุกวัน ควรไปคลินิกกระดูก ลำพูน เมื่อไหร่?
A: หากตื่นมาแล้วปวดหลังเป็นประจำ อาการไม่ดีขึ้นหลังปรับท่านอน หรือเริ่มมีอาการปวดร้าว ชา อ่อนแรง และรบกวนการใช้ชีวิต สามารถเข้ารับการตรวจที่ คลินิกกระดูก ลำพูน เพื่อประเมินสาเหตุของอาการได้
Q5: คลินิกหมอศุภโชค กระดูกและข้อ ลำพูน ตรวจอาการนอนหงายแล้วปวดหลังได้ไหม?
A: ได้ เพราะอาการ นอนหงายแล้วปวดหลัง อาจเกี่ยวข้องได้ตั้งแต่กล้ามเนื้อ ข้อต่อ ไปจนถึงกระดูกสันหลังและเส้นประสาท การตรวจโดยแพทย์จะช่วยแยกสาเหตุและพิจารณาว่าจำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติมหรือรักษาด้วยวิธีใด
นอนหงายแล้วปวดหลัง อย่ามองแค่เรื่องท่านอน
อาการนอนหงายแล้วปวดหลัง อาจเกิดจากท่านอน ที่นอน หรือกล้ามเนื้อตึง แต่ในบางรายอาจเกี่ยวข้องกับปัญหาของกระดูกสันหลัง หมอนรองกระดูก หรือเส้นประสาทได้ หากอาการเกิดขึ้นเป็นครั้งคราวและดีขึ้นเมื่อปรับท่า อาจเริ่มจากการปรับพฤติกรรมและสังเกตอาการ แต่หากปวดซ้ำทุกคืน ปวดมากขึ้น หรือมีอาการปวดร้าว ชา และอ่อนแรงร่วมด้วย ไม่ควรปล่อยไว้นาน
หากไม่แน่ใจว่าอาการปวดหลังของตัวเองเกิดจากที่นอน ท่านอน หรือมีปัญหาที่กระดูกสันหลัง สามารถเข้ามาปรึกษาและตรวจประเมินกับแพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกและข้อได้ที่ศุภโชคคลินิก คลินิกกระดูกและข้อ ลำพูน เพื่อค้นหาสาเหตุและวางแนวทางการดูแลที่เหมาะสมกับอาการของแต่ละคน
เบอร์โทรศัพท์ 092-699-8783
Line @SupachokeClinic
ขอขอบคุณข้อมูลจาก:
Mayo Clinic – Sleeping positions that reduce back pain
Mayo Clinic – Back pain: Symptoms and causes
National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases (NIAMS) – Back Pain
NHS – Back pain
American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) – Low Back Pain
Cleveland Clinic – Herniated Disk
Kovacs FM, et al. The Lancet – Effect of firmness of mattress on chronic non-specific low-back pain: randomised, double-blind, controlled, multicentre trial
American College of Radiology – ACR Appropriateness Criteria: Low Back Pain
ความคิดเห็น